Nie każdy doktor jest lekarzem

Obecnie nietrudno trafić na osoby, które podając się za specjalistów oferują różnego rodzaju terapie, cudowne produkty leczące wszystko od migreny po nowotwory czy szerzą nienaukowe teorie. W celu wzbudzenia zaufania w swoich odbiorcach takie osoby mogą podawać się za lekarzy specjalistów czy używać tytułów naukowych, których nie posiadają. W tym artykule podpowiem, w jaki sposób można ustalić, czy dana osoba jest lekarzem oraz jakie dokładnie posiada kwalifikacje.

Czy każdy doktor nauk medycznych jest lekarzem?

Prosta odpowiedź brzmi: nie. Lekarzem jest osoba, która skończyła studia medyczne oraz uzyskała prawo wykonywania zawodu. Natomiast doktorem nauk medycznych może być nie tylko osoba, która obroniła doktorat z nauk medycznych, ale również, która zrobiła doktorat z biologii medycznej, nauk farmaceutycznych czy nauk o zdrowiu. Doktorzy nauk medycznych, którzy nie posiadają prawa wykonywania zawodu lekarza nie są lekarzami. Nie mogą podawać się za lekarzy i nie mogą udzielać świadczeń zdrowotnych.

W tym miejscu należy również wskazać, że tytułem zawodowym jest „lekarz” lub „lekarz dentysta”. Nie oznacza to jednak, że nie można do lekarza zwracać się per „panie doktorze/pani doktor” nawet jeśli nie posiadają stopnia doktora nauk medycznych, jako że jest to zwyczajowo przyjęta forma zwracania się do lekarzy. Niezgodna z obowiązującymi przepisami będzie natomiast sytuacja, w której lekarz nie posiadający stopnia naukowego będzie przedstawiał się jako „doktor nauk medycznych” „doktor habilitowany” czy „profesor”, jak również jeżeli przed swoim nazwiskiem będzie stosował skróty „dr. n. med.” „dr. hab.” czy „prof.”

Jaka jest różnica miedzy lekarzem, a lekarzem dentystą?

Studia lekarskie i studia dentystyczno – lekarskie, to dwa odrębne kierunki, które różnią się programem i zakresem przekazywanej wiedzy. Studia dentystyczno – lekarskie mają kształcić osoby, które po ich skończeniu będą udzielać świadczeń zdrowotnych w zakresie chorób zębów, jamy ustnej, części twarzowej czaszki oraz okolic przyległych. Co do zasady lekarz dentysta nie powinien udzielać świadczeń, które wykraczają poza ten obszar. Dodatkowo ma obowiązek w swojej praktyce zawodowej przedstawiać się jako lekarz dentysta, nie może podawać się za lekarza, ponieważ będzie to wprowadzało w błąd pacjentów. Jeżeli będzie takich świadczeń udzielał, wówczas

Czy lekarz bez specjalizacji może udzielać specjalistycznych porad?

Po skończeniu medycyny i uzyskaniu prawa do wykonywania zawodu, lekarz może udzielać świadczeń zdrowotnych pacjentom. W praktyce zdarzają się młodzi lekarze, którzy od razu po uzyskaniu prawa wykonywania zawodu otwierają gabinet, w którym np. wykonują badania USG w ciąży. Formalnie nie ma ograniczeń, które by nie pozwalały lekarzowi bez specjalizacji udzielać specjalistycznych porad. Lekarz w trakcie specjalizacji nie może jednak  podawać się za specjalistę – np. lekarz w trakcie rezydentury z neurologii nie może przedstawiać się pacjentom jako neurolog, ponieważ będzie to wprowadzało w błąd odnośnie do posiadanych przez niego kompetencji. Na pieczątce, w portalach internetowych, w których można umawiać wizyty lekarskie, czy na swojej stronie internetowej lekarz powinien podawać jedynie informacje dotyczące posiadanych przez niego specjalizacji.

Lekarz nie posiadający specjalizacji lub będący w trakcie jej zdobywania, który podejmie się udzielania świadczeń, które przekraczają jego kompetencje, za popełnione przez siebie błędy będzie odpowiadał tak, jakby te kompetencje posiadał. W uproszczeniu oznacza to tyle, że podczas badania jego odpowiedzialności za daną szkodę, brak posiadania odpowiedniej wiedzy czy doświadczenia nie będą okolicznościami wyłączającymi odpowiedzialność.

W jaki sposób można potwierdzić kwalifikacje lekarza?

Naczelna Izba Lekarska prowadzi Centralny Rejestr Lekarzy pod adresem: https://rejestr.nil.org.pl/ . W tym miejscu, po wpisaniu co najmniej imienia i nazwiska danej osoby, można sprawdzić, czy jest ona lekarzem, a także jakie posiada kompetencje. Dodatkowo, w odpowiednich rubrykach zostały umieszczone informacje o posiadanych specjalizacjach oraz tytułach naukowych. W rejestrze znajdują się wszyscy lekarze i lekarze dentyści, którzy posiadają prawo do wykonywania zawodu w Polsce. Znajduje się tu również informacja o tym, czy dany lekarz nie utracił – czasowo lub trwale – prawa wykonywania zwodu.

Co grozi za leczenie bez uprawnień?

Zgodnie z art. 58 ust 1 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty, osoba, która bez uprawnień udziela świadczeń zdrowotnych polegających na rozpoznawaniu chorób oraz ich leczeniu, podlega karze grzywny. Natomiast zgodnie z art. 58 ust 2 przywołanej ustawy, jeżeli sprawca czynu opisanego w ust. 1 działa w celu osiągnięcia korzyści majątkowej albo wprowadza w błąd co do posiadania takiego uprawnienia, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

W niektórych przypadkach podawanie się za lekarza czy leczenie pacjentów bez uprawnień może grozić również odpowiedzialnością karną.

W doktrynie przyjmuje się, że udzielanie porad zdrowotnych czy prowadzenie prelekcji dotyczących zdrowia nie jest zastrzeżone jedynie dla lekarzy. Stąd pewna bezkarność wszelkiej maści szarlatanów, promujących np. suplementy jako remedium na każdą dolegliwości. Co do zasady nie jest to zabronione, o ile nie będą oni samodzielnie badać pacjentów, stawiać im diagnoz czy namawiać do porzucenia leczenia prowadzonego przez lekarza. Dlatego też przed zakupem kolejnego cudownego suplementu diety czy podjęciu niestandardowej terapii warto samodzielnie sprawdzić, jakie kompetencje posiada osoba, która je promuje.

Podstawa prawna:

Ustawa o zawodach lekarza i lekarza dentysty